اهل كتاب را در اين كه مىگويند تصديق مكنيد و تكذيب مكنى كه باشد كه راست مىگويند يا دروغ ، و ايشان را اين گوى ( 1 ) كه : * ( آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ ) * . عطاء بن يسار گفت كه : احبار جهودان چون حديث بكردندى ، عوامّ ايشان به تعجّب تسبيح مىكردندى ، مسلمانان رسول را - عليه السّلام - باز گفتند ، گفت : شما حديث ايشان را تصديق و تكذيب مكنى ، * ( وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ ) * ، اى گوى ( 2 ) كه ما ايمان داريم به آنچه بر ما فرستاده‌اند و بر شما فرستاده‌اند ، و خداى ما و خداى شما يكى است و ما فرمان او را گردن نهاده‌ايم ( 3 ) . * ( وَكَذلِكَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ ) * ، و همچنين كتاب فرستاديم به تو ، يعنى چنان كه به پيغامبران پيشين فرستاديم كتابها از توريت و انجيل و زبور ( 4 ) [ 204 - ر ] ، قرآن به تو فرستاديم . * ( فَالَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يُؤْمِنُونَ بِه ) * ، آنان را كه ما ايشان را كتاب داديم به اين كتاب ايمان دارند از مؤمنان اهل كتاب ، چون عبد اللَّه سلام و اصحاب او . * ( وَمِنْ هؤُلاءِ مَنْ يُؤْمِنُ بِه ) * ، و از اينان ، يعنى از اهل مكّه ، كسان هستند كه به اين قرآن ايمان دارند ، يعنى مؤمنان عصر او . بعضى دگر گفتند : هر دو گروه از اهل كتابند ، كه مراد به اوّل آنانند كه پيش او بودند ، نعت و صفت او در كتب خود ديدند ، به او ايمان آوردند و به دوم اهل كتابند كه در عصر او بودند . و قول اوّل اوليتر است براى آن كه فعل بر لفظ استقبال ( 5 ) است ، و قول دوم را معنى ماضى باشد . * ( وَما يَجْحَدُ بِآياتِنا إِلَّا الْكافِرُونَ ) * ، و جحود و انكار نكند آيات ما را الَّا كافران . قتاده گفت : جحود ( 6 ) بعد از معرفت باشد . * ( وَما كُنْتَ تَتْلُوا مِنْ قَبْلِه مِنْ كِتابٍ ) * - الاية ، حق تعالى در اين آيت بر سبيل احتجاج حجّت انگيخت بر كافران و آنان كه نبوّت او را منكر بودند ، گفت : يا محمّد ! تو پيش از اين كتابى نخوانده‌اى و ( 7 ) خود كتابى ننبشته‌اى ( 8 ) ، كه آنگه اين مبطلان به

--> ( 2 - 1 ) . گوى ، گويى / گوييد . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها ، از « ابو ثملة الانصارى . . . » تا بدين جا : ندارد . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا و . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : استيناف . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها ، بجز كا : ندارد . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها به دست . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : ننوشته‌اى .